تحولات پرشتاب عرصه بینالملل، گسترش روابط اقتصادی و حقوقی فرامرزی و قرارگرفتن استان گیلان در موقعیتی راهبردی در حاشیه دریای کاسپین، ضرورت توجه بیشتر به ظرفیتهای حقوق بینالملل را برای جامعه حقوقی این استان بیش از پیش آشکار کرده است. در همین راستا، برای نخستینبار در دوره اخیر هیأت مدیره کانون وکلای دادگستری گیلان، «کمیسیون بینالملل» با هدف توسعه ارتباطات حقوقی بینالمللی، بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و حرفهای و فراهم کردن زمینه تعامل با نهادهای حقوقی و دانشگاهی خارج از کشور تشکیل شد.
این کمیسیون، اگرچه نهادی نوپا در ساختار کانون وکلای گیلان به شمار میرود، در مدت کوتاه فعالیت خود تلاش کرده است دامنهای متنوع از موضوعات؛ از ایجاد ارتباط با مراکز علمی و حقوقی بینالمللی تا پیگیری ابعاد حقوقی تحولات و منازعات بینالمللی را در دستور کار قرار دهد.
در همین چارچوب، روابط عمومی کانون وکلای دادگستری گیلان در گفتوگویی با »دکتر امیر فامیل زوارجلالی» رئیس کمیسیون بینالملل کانون وکلای دادگستری گیلان، درباره چگونگی شکلگیری این کمیسیون، اهداف و برنامههای آن، تعاملات بینالمللی، ظرفیتهای پیش روی جامعه وکالت گیلان و همچنین اقدامات کمیسیون در پی تحولات و جنگ اخیر به گفتوگو نشسته است.
کمیسیون بین الملل کانون وکلای دادگستری گیلان چگونه تشکیل شد و ضرورت فعالیت این کمیسیون در ساختار کانون چیست؟
همانطور که مستحضرید علیرغم آنکه در کانون وکلای مرکز و کانون های برخی استانها، کمیسیونی تحت عنوان کمیسیون بین الملل وجود داشته اما در ساختار کانون وکلای دادگستری گیلان کمیسیون بین الملل مسبوق به سابقه نبوده و برای اولین بار در دوره هیات مدیره حاضر و با پیشنهاد اینجانب و جمعی از فعالان حوزه بینالملل از جمله آقای دکتر اثیمی و استقبال هیات مدیره محترم و به ویژه حمایت های ریاست محترم کانون وکلای گیلان جناب دکتر نظری نژاد کمیسیونی تحت عنوان کمیسیون بینالملل تشکیل گردید.
با عنایت به موقعیت جغرافیایی استان گیلان به عنوان یکی از استانهای مرزی دریای کاسپین که بستر مناسبی جهت همکاری با کشورهای حاشیه این دریا را دارد و با توجه موقعیت بینالمللی منطقه آزاد انزلی که امکان سرمایهگذاریهای بینالمللی و توسعه مراودات تجاری و اقتصادی را فراهم کرده است، در راستای حمایت، پیشگیری و حل و فصل اختلافات، همکاری حقوقدانان و وکلا و همچنین به منظور تقویت ارتباطات بینالمللی، تسهیل و پیگیری مسائل حقوقی بینالمللی و فراهم کردن بستر مناسب برای ارائه خدمات حقوقی در موضوعات دارای ابعاد بینالمللی به اشخاص حقوقی و حقیقی در داخل یا خارج از کشور، اعلام موضع در خصوص حوادث و رویدادهای بینالمللی و همکاری با دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی داخلی و خارجی در راستای اهداف کانون وکلای استان گیلان این کمیسیون تشکیل گردید.
کمیسیون بینالملل در دوره اخیر چه برنامهها و فعالیتهایی را در دستور کار قرار داده است؟
با عنایت به اینکه کمیسیون بین الملل در کانون وکلای دادگستری استان گیلان، نهادی نوپا است، تلاش صورت گرفت تا ابتدا نقشه راهی برای فعالیت های کمیسیون ترسیم گردد که یکی از ابعاد فعالیت این کمیسیون، برگزاری نشستهای علمی و تخصصی با محوریت حقوق بینالملل و یا ابعاد بینالمللی حقوق داخلی بوده است. متاسفانه به دلیل درگیری شدن ایران در دو جنگ اخیر، برخی از این برنامهها علیرغم انجام هماهنگیها و مقدمات به مرحله نهایی و برگزاری نرسید. اما در جلسات کمیسیون برگزاری چند نشست علمی با موضوعات بینالمللی در دستور کار قرار گرفته است که از جمله آن میتوان به نشست کنوانسیون رژیم حقوقی دریای کاسپین، نشست تخصصی راهنمایی تعقیب در پروندههای بین المللی با محوریت اینترپل، بررسی پروندههای جنایی مطرح در سطح بینالملل اشاره نمود.
یکی از محورهای مهم فعالیت کمیسیون بینالملل، توسعه ارتباط با نهادهای حقوقی بینالمللی است. در این زمینه چه اقداماتی صورت گرفته است؟
بدون شک یکی از اهداف اصلی تشکیل کمیسیون بینالملل، توسعه روابط کانون وکلای دادگستری گیلان با نهادهای بینالمللی و منطقه ای بوده است. همانگونه که مستحضرید، یکی از اصول اولیه برقراری روابط با نهادهای بینالمللی، فراهم نمودن امکان حضور اعضای کمیسیون بین الملل در رویدادهای بینالمللی و همچنین فراهم نمودن مقدمات حضور مهمانان نهادهای بینالمللی است که هر دو اولاً مستلزم هزینه قابل توجه و نیز هماهنگی نهادهای مختلف میباشد.
علیرغم وجود محدودیتهای ناشی از وضع تحریمهای بین المللی که در برقراری ارتباطات بینالمللی اثر منفی میگذارد اما کمیسیون تلاش داشته تا از ظرفیت اعضا برای برقراری روابط استفاده نماید. تاکنون، کمیسیون بینالمللی با کالج تورین ایتالیا، دانشگاه گوانژو چین، دانشگاه دولتی آستراخان و برخی دیگر از موسسات و اساتید حوزه حقوق بینالملل به صورت از راه دور، همکاریهایی داشته است. همچنین مطالعه و بررسیهای لازم جهت عضویت کانون وکلای دادگستری گیلان و همچنین وکلای محترم این کانون در (IBA) یا همان کانون وکلای بینالملل صورت گرفت، که البته با توجه به هزینه بالای عضویت سالانه، فعلا این موضوع به نتیجه نهایی نرسیده است. امید است با حمایت های مالی بتوان سطح این روابط را توسعه داد.
به طور کلی کمیسیون بینالملل کانونهای وکلا چه نقشی در معرفی ظرفیتهای آن کانون در سطح ملی و بین المللی ایفا میکنند؟
کمیسیون بینالملل در هر یک از محورهای فعالیت کانون وکلا و کمیسیون های زیرمجموعه آن میتواند فعالیت نماید. به عبارت دیگر هر نقشی که برای هر یک از کمیسیونهای کانون متصور است، کمیسیون بینالملل میتواند در ابعاد بینالمللی آن موضوع نقشآفرینی کند. در نتیجه محدوده فعالیت کمیسیون بینالملل از لحاظ موضوعی با محدودیتی مواجه نیست. همین امر باعث میشود که این کمیسیون بتواند اقدامات مثبتی در عرصه بینالمللی انجام دهد. امضای تفاهم نامه و قراردادهای همکاری فی مابین کانونهای وکلای دادگستری ایران با کانونهای وکلای سایر کشورها، از جمله ظرفیتهای بینالمللی است که کمیسیون بینالمللی در برقراری این روابط و توسعه این دست همکاریها گام بردارد. مطرح نمودن و اطلاع رسانی امکانات بینالمللی که برای مردم و وکلای محترم میتوانند از آن برخوردار شوند نیز از دیگر ظرفیت های این کمیسیون است.
در جریان جنگ اخیر کمیسیون بینالملل کانون وکلای گیلان چه اقداماتی انجام داده است؟
همانگونه که مستحضرید، در دو جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، سرزمین ایران قربانی جنایات متعدد بین المللی شد و خسارات متعددی اعم از جانی و مالی به کشور ایران وارد گردید. یکی از رسالتهای کانون وکلای دادگستری به عنوان یک نهاد مدنی و مردمی، همکاری با نهادهای داخلی و بین المللی جهت ثبت و ضبط وقایع و گزارش دهی به نهادهای ذیربط بوده است. از جمله اقدامات کمیسیون بینالملل کانون وکلای گیلان، تنظیم و ارسال گزارش به شورای حقوق بشر سازمان ملل در راستای کنشگری و اثرگذاری بر تنظیم گزارشات بینالمللی گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل بوده است. توضیح آنکه با توجه به فراخوان گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، مبنی بر دعوت از افراد، سازمانهای جامعه مدنی، کارشناسان و دانشگاهیان، نهادهای مرتبط در خصوص ارسال اطلاعات، دیدگاهها و گزارشات در رابطه با پیامدهای حملات نظامی ایالات متحده و اسرائیل به جمهوری اسلامی ایران، کمیسیون بینالملل کانون وکلای دادگستری گیلان در تیرماه سال جاری، اقدام به ارسال سه یادداشت و گزارش به این نهاد نمود. محورهای گزارشات ارائه شده عبارت بود از: حمله به زیرساخت های انرژی، اقدامات ایران در راستای پیگیری حقوقی خسارات ناشی از جنایات جنگی صورت گرفته و حمله تروریستی اسرائیل به منزل مسکونی شهرستان آستانه اشرفیه میباشد.
کارشناسان مستقل شورای حقوق بشر سازمان ملل، دستکم سالی یک بار گزارش یافتهها و توصیههای خود را به شورای حقوق بشر و همچنین مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه میکنند. هدف از این گزارش ها، ارائه اطلاعات برای گزارش آتی گزارشگر ویژه به مجمع عمومی سازمان ملل متحد است که تمرکز ویژهای بر تاثیرات جنگ بر حقوق اقتصادی، تخریبهای زیستمحیطی و حقوق بشر خواهد داشت. گزارشگر ویژه تمامی اطلاعات، اسناد و دیدگاههای ارسالی را بررسی و تحلیل میکند و اطلاعات مرتبط را در گزارش خود به مجمع عمومی سازمان ملل متحد منعکس خواهد ساخت.
در پایان، اگر نکته یا مطلبی هست که مایلید با مخاطبان در میان بگذارید، بفرمایید.
کمیسیون بین الملل کانون وکلای گیلان، کمیسیون نوپایی است که ظرفیت های زیادی برای اثر گذاری و کنشگری در سطوح مختلف را دارد و ارتقای این کمیسیون و ایفای نقش درست و حداکثری آن مستلزم فرصت بیشتر و نیز تامین مالی مناسب است. اقدامات و فعالیت های کمیسیون بین الملل در همین بازه زمانی کوتاه از تشکیل آن قابل دفاع بوده و بیتردید میتوان گفت یکی از فعالترین کمیسیونهای کانون وکلای دادگستری گیلان میباشد. در پایان شایسته است تا از هیات مدیره محترم و به ویژه ریاست محترم کانون به جهت اعتماد به اعضای کمیسیون بین الملل کمال تشکر را داشته باشم و همچنین مراتب سپاس خود از همکاری اعضای کمیسیون بینالملل به ویژه دکتر حمیدرضا اثیمی را تقدیم می کنم. از کلیه وکلای محترم عضو کانون گیلان نیز دعوت می کنم تا با ارائه پیشنهادات خود ما را در ارتقای سطح فعالیت کمیسیون یاری نمایند.
