در نشست مشترک شورای اجرایی اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا)، که روز پنجشنبه ۳۰ مهرماه ۱۴۰۵ با حضور رؤسای کانون‌های وکلای دادگستری، اعضای هیئت‌رئیسه و شورای اجرایی اتحادیه، مسئولان انفورماتیک کانون‌ها، مقامات قضایی و مسئولان درگاه ملی مجوزها در تهران برگزار شد، نمایندگان کانون وکلای دادگستری گیلان با طرح دیدگاه‌های مدیریتی، ارائه گزارش‌های کارشناسی و معرفی راهکارهای عملیاتی، نقش مؤثری در بررسی چالش‌های فناوری اطلاعات و شکل‌گیری رویکرد جدید نظارت بر همکاری با پیمانکاران نرم‌افزاری ایفا کردند.

بررسی وضعیت مدیریت فناوری اطلاعات کانون‌ها، ارزیابی عملکرد سامانه‌های موجود، چگونگی اتصال به درگاه ملی مجوزها، تعیین چارچوب همکاری با شرکت پویارایانه دنا و تصمیم‌گیری درباره آینده خدمات الکترونیکی حرفه وکالت، از مهم‌ترین محورهای این نشست بود.

تأکید کانون وکلای گیلان بر ضرورت اصلاح ساختار مدیریتی و حکمرانی فناوری اطلاعات و ارائه گزارش چهارساله مدیریت فناوری اطلاعات اسکودا و نقد عملکرد ساختارهای موجود

در این نشست، دکتر محمد خان‌میرزایی، دبیر شورای عالی انفورماتیک اسکودا و مشاور فناوری اطلاعات، به‌عنوان نماینده انفورماتیک کانون وکلای دادگستری گیلان، گزارشی از روند تحولات، اقدامات، تصمیمات و چالش‌های حوزه انفورماتیک اسکودا طی چهار سال گذشته ارائه کرد.

وی با اشاره به مسئولیت‌ها و فعالیت‌های کارشناسی خود در این دوره، سوابق شکل‌گیری شورای عالی انفورماتیک اتحادیه، روند تصمیم‌سازی‌های تخصصی، بررسی وضعیت سامانه‌های اتوماسیون کانون‌ها، ارزیابی همکاری با تأمین‌کنندگان نرم‌افزار و ضرورت تدوین راهبرد جامع فناوری اطلاعات را تشریح کرد.

خان‌میرزایی در گزارش خود ضمن بازخوانی تجربه‌های گذشته، به فاصله میان تصمیمات کارشناسی و اقدامات اجرایی، ضرورت حفظ حافظه سازمانی، ضعف سازوکارهای نظارت بر قراردادها و اهمیت مستندسازی و ارزیابی مستقل پروژه‌های فناوری اطلاعات پرداخت.

وی با نقد رویکردهای مبتنی بر توسعه پراکنده سامانه‌ها و وابستگی به پیمانکاران، بر این موضوع تأکید کرد که مدیریت فناوری اطلاعات باید بر اساس نیازهای واقعی کانون‌ها، استانداردهای فنی، شفافیت قراردادی، حاکمیت داده و معیارهای مشخص تحویل و پذیرش خدمات انجام شود.

در جریان مباحث تخصصی نشست، پیشنهادها و توضیحات خان‌میرزایی درباره ساختار همکاری با پیمانکاران، نظام نظارت و شیوه مدیریت پروژه مورد توجه نمایندگان کانون‌ها قرار گرفت و وی در تبادل‌نظرهای کارشناسی، به تشریح راهکارهای اجرایی و پاسخ‌گویی به مسائل مطرح‌شده پرداخت.

از نظارت پراکنده تا حکمرانی تخصصی؛ شکل‌گیری چارچوب جدید همکاری با پیمانکار

یکی از محورهای مهم مباحث این نشست، بازنگری در شیوه همکاری کانون‌های وکلا با شرکت پویارایانه دنا، به‌عنوان پیمانکار نرم‌افزارهای اتوماسیون و سامانه سخاوت، بود.

در این بخش، خان‌میرزایی با ارائه پیشنهادی مبتنی بر اصول مدیریت پروژه و حکمرانی فناوری اطلاعات، بر ضرورت تفکیک جایگاه تصمیم‌گیر و ناظر از جایگاه مجری تأکید کرد.

بر اساس این پیشنهاد، سیاست‌گذاری اجرایی، تعیین نیازمندی‌ها، ارزیابی هزینه‌ها، نظارت بر کیفیت، کنترل پیشرفت پروژه و تأیید انجام تعهدات باید تحت مدیریت ساختاری تخصصی و پاسخ‌گو قرار گیرد و پیمانکار صرفاً در چارچوب تعهدات مصوب، مسئول اجرای خدمات باشد.

از دیگر محورهای این الگو، بازنگری و تعدیل مبالغ پیشنهادی قراردادها، ایجاد سازوکار هماهنگ پشتیبانی و کنترل پروژه، تعیین شاخص‌های قابل اندازه‌گیری پیشرفت و وابسته‌کردن پرداخت‌های مالی به تحقق تعهدات و تأیید مراحل اجرایی بود.

در ادامه مذاکرات، شورای اجرایی اسکودا اصل انعقاد قرارداد با شرکت پویارایانه دنا برای اتصال به درگاه ملی مجوزها از طریق سامانه سخاوت را تحت نظارت یک کمیته تخصصی هفت‌نفره تصویب کرد.

دکتر محمد خان‌میرزایی، نماینده کانون وکلای دادگستری گیلان، نیز به عضویت این کمیته انتخاب شد.

تشکیل این کمیته، زمینه‌ای برای پیگیری رویکردی فراهم می‌سازد که در آن، هدایت و نظارت بر اجرای تعهدات در اختیار نمایندگان تخصصی کانون‌ها قرار گیرد و عملکرد پیمانکار بر اساس معیارهای مشخص، قابل ارزیابی و پاسخ‌گویی باشد.

رونمایی از سامانه اختصاصی سخاوت کانون وکلای گیلان؛ دستاوردی مبتنی بر توان تخصصی داخلی

از دیگر بخش‌های شاخص این نشست، رونمایی و معرفی سامانه جامع اختصاصی سخاوت کانون وکلای دادگستری گیلان بود؛ سامانه‌ای که با اتکا به توان تخصصی داخلی کانون گیلان، بدون دریافت هرگونه هزینه طراحی معماری و برنامه نویسی آن، به‌عنوان هدیه‌ای تخصصی برای توسعه زیرساخت‌های دیجیتال این نهاد تهیه شده است.

این سامانه با هدف مدیریت اطلاعات وکلا و کارآموزان، تسهیل تبادل داده، توسعه خدمات اداری و ایجاد زیرساخت ارتباطی با سامانه سخاوت و درگاه ملی مجوزها طراحی و توسعه یافته و از قابلیت‌هایی در حوزه مدیریت داده، همگام‌سازی اطلاعات، گزارش‌گیری، مدیریت اسناد و پایش فرایندهای تبادل اطلاعات برخوردار است.

معرفی این دستاورد در جمع مسئولان و کارشناسان فناوری اطلاعات کانون‌های کشور، با توجه و استقبال شماری از نمایندگان کانون‌ها همراه شد و ظرفیت بهره‌گیری از تجربه گیلان به‌عنوان الگویی برای توسعه راهکارهای متناسب با نیازهای کانون ‌های استانی مورد توجه قرار گرفت.

تجربه کانون گیلان نشان می‌دهد که بهره‌گیری هدفمند از سرمایه انسانی متخصص، می‌تواند علاوه بر کاهش هزینه‌های توسعه نرم‌افزار، به افزایش اختیار مدیریتی بر داده‌ها و فرایندهای سازمانی، تسهیل نظارت و کاهش وابستگی به تأمین‌کنندگان بیرونی منجر شود.

استقلال فناورانه کانون گیلان و توسعه خدمات بدون وابستگی به پیمانکار اتوماسیون

کانون وکلای دادگستری گیلان با بهره‌گیری از ظرفیت متخصصان فناوری اطلاعات، مسیر مستقلی را در طراحی و توسعه زیرساخت‌های نرم‌افزاری اختصاصی خود دنبال کرده است.

در همین چارچوب، توسعه سامانه اختصاصی سخاوت و ایجاد قابلیت‌های ارتباطی و مدیریتی موردنیاز، بدون واگذاری طراحی و اجرای این نرم‌افزار به پیمانکار اتوماسیون کانون‌ها انجام شده است.

این رویکرد، ضمن حفظ امکان تعامل با زیرساخت‌های مشترک و سامانه‌های ملی، بر استقلال فنی در توسعه و مدیریت نرم‌افزار، کنترل مؤثر بر اطلاعات و استفاده بهینه از منابع مالی و انسانی تأکید دارد.

در واقع، تجربه گیلان بر این اصل استوار است که یکپارچگی خدمات الکترونیکی لزوماً به معنای وابستگی تمامی کانون‌ها به یک نرم‌افزار یا پیمانکار واحد نیست؛ بلکه با رعایت استانداردهای مشترک، تعامل‌پذیری سامانه‌ها و تعریف دقیق مسئولیت‌ها، می‌توان استقلال فنی کانون‌ها را با الزامات ارتباطات ملی تلفیق کرد.

ضرورت تکمیل زنجیره عملیاتی اتصال به درگاه ملی مجوزها

در بخش دیگری از نشست، با حضور مسئولان مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسب‌وکار و نمایندگان قوه قضائیه، موضوع اتصال کانون‌های وکلا به درگاه ملی مجوزها و چالش‌های حقوقی و فنی مربوط به آن بررسی شد.

از منظر کارشناسی مطرح‌شده در مباحث فناوری اطلاعات، میان برقراری ارتباط فنی سامانه‌ها و تحقق کامل فرایند الکترونیکی صدور مجوز تفاوت بنیادین وجود دارد.

بر همین اساس، ارزیابی واقعی اتصال باید مبتنی بر امکان ثبت درخواست در مبدأ، تبادل معتبر اطلاعات، انتقال درخواست به مرجع تخصصی، پردازش آن و بازگشت نتیجه به متقاضی باشد.

این رویکرد، بر ضرورت هماهنگی میان متولیان درگاه ملی مجوزها، سامانه سخاوت و کانون‌های استانی، همراه با تعیین مسئولیت هر یک از اجزای زنجیره خدمت، تأکید دارد.

تأکید بر تداوم مشارکت کارشناسی کانون گیلان در تصمیمات ملی

حضور فعال نمایندگان کانون وکلای دادگستری گیلان در نشست شورای اجرایی اسکودا، ارائه تحلیل‌های مدیریتی، بازخوانی سوابق کارشناسی، مشارکت در شکل‌گیری چارچوب نظارتی قراردادها و معرفی سامانه اختصاصی سخاوت، بیانگر ظرفیت علمی و اجرایی کانون گیلان در مشارکت در تصمیمات ملی حوزه فناوری اطلاعات نهاد وکالت است. کانون وکلای دادگستری گیلان بر این باور است که توسعه پایدار خدمات الکترونیکی، بیش از آنکه متکی بر تعدد قراردادها و سامانه‌ها باشد، نیازمند سیاست‌گذاری منسجم، بهره‌گیری از دانش تخصصی، شفافیت تصمیمات، استقلال نهادی و استقرار سازوکارهای مؤثر نظارت و پاسخ‌گویی است. در این چارچوب، بهره‌گیری از تجربه‌های تخصصی کانون‌های استانی و ایجاد توازن میان حکمرانی مشترک و استقلال اجرایی کانون‌ها می‌تواند زمینه ارتقای کیفیت خدمات الکترونیکی و مدیریت بهینه منابع جامعه وکالت را فراهم سازد.

صورتجلسه