«فاطمه علائی» کارآموز وکالت ورودی ۱۴۰۲، در بیستونهمین آزمون اختبار کانون وکلای دادگستری گیلان موفق به کسب رتبه یک شد. او در گفتگو با روابط عمومی کانون وکلای دادگستری گیلان، ضمن تشریح سوابق تحصیلی، شیوه آمادگی برای آزمون اختبار و ارزیابی دوره کارآموزی، دیدگاههای خود را در خصوص جایگاه نهاد وکالت، نقش کانون وکلای دادگستری گیلان در ارتقای سطح علمی کارآموزان، قانون تسهیل و آینده حرفه وکالت بیان کرد.
شرح مختصری از خود و سوابق تحصیلی و شغلیتان ارائه کنید.
اینجانب فاطمه علائی متولد ۱۳۷۱ در لنگرود، تحصیلات متوسطه خود را در رشته ریاضی آغاز کرده و در مقطع کارشناسی ارشد در رشته مهندسی پلیمر فارغالتحصیل شدهام. با این حال، بهواسطه علاقهمندی عمیق به رشته حقوق، مجدداً وارد این حوزه شدم و در حال حاضر مقطع کارشناسی ارشد حقوق کیفری و جرمشناسی را به پایان رساندهام.
چه عواملی باعث شد به حرفه وکالت علاقهمند شوید و این مسیر را انتخاب کنید؟
ترکیب دانش حقوقی با دفاع از حق، عدالتخواهی و تأثیر مستقیم این حرفه بر سرنوشت افراد، مهمترین انگیزه من برای انتخاب مسیر وکالت بوده است. به باور من، وکالت صرفاً متکی بر دانش حقوقی نیست، بلکه حرفهای است که مستلزم مسئولیتپذیری اجتماعی، شجاعت، تعهد اخلاقی و پایبندی به اصول اخلاق حرفهای است؛ ویژگیهایی که مرا بر آن داشت تا این مسیر را بهصورت جدی و هدفمند دنبال کنم.
درباره نحوه آمادگی برای آزمون ورودی کانون وکلا و رتبه کسبشده توضیح دهید.
قبولی در آزمون ورودی حاصل برنامهریزی منظم، مطالعه مستمر و تمرکز بر درک عمیق مفاهیم حقوقی بود. با توجه به اینکه تحصیلات دانشگاهی من در ابتدا در رشتهای غیر از حقوق انجام شده بود و سپس وارد این حوزه شدم، مسیر آمادگی برای آزمون با دشواریهای مضاعفی همراه بود. با این حال، برنامهریزی فشرده و هدفگذاری دقیق موجب شد بلافاصله پس از پایان مقطع کارشناسی حقوق، موفق به قبولی در آزمون ورودی کانون وکلای دادگستری گیلان با رتبه ۷۵ شوم.
ارزیابی شما از دوره کارآموزی و آزمون اختبار چیست؟
دوره کارآموزی یکی از مهمترین مراحل در شکلگیری شخصیت حرفهای وکیل بهشمار میرود. این دوره فرصت ارزشمندی برای آشنایی عملی با رویههای قضایی، نحوه نگارش لوایح و تعامل مؤثر با محاکم فراهم میکند. در این میان، نقش وکیل سرپرست شایسته و باتجربه بسیار تعیینکننده است. آزمون اختبار نیز هرچند چالشبرانگیز است، اما نقش مهمی در سنجش میزان آمادگی علمی و عملی کارآموزان ایفا میکند. افزون بر این، مطالعه برای این آزمون موجب تثبیت آموختههای دوره کارآموزی و تعمیق دانش حقوقی میشود.
در فرآیند آمادگی برای آزمون اختبار، از چه منابعی استفاده کردید و برنامه مطالعاتی شما به چه صورت بود؟
در کنار مطالعه قوانین و آرای وحدت رویه، از کتب مرجع معتبر اساتیدی همچون دکتر توکلی، دکتر کاتوزیان، دکتر شمس، دکتر میرمحمدصادقی و همچنین منابع آموزشی کانون و جزوات اساتید برجسته در دروس تخصصی بهره بردم. افزون بر این، مرور پروندههای عملی و خلاصهبرداری از آنها نقش مؤثری در افزایش آمادگی من داشت.
در این مسیر، همواره بر اهمیت توأمان مطالعه نظری و کار عملی در محاکم تأکید داشتم و معتقدم نباید از تأثیر تجربه حرفهای در کنار آموزش تئوریک غافل شد. با توجه به محدودیت زمانی، برنامه مطالعاتی من بهگونهای تنظیم شده بود که ساعات صبح به رسیدگی به پروندههای جاری در محاکم اختصاص داشت و ساعات بعدازظهر و عصر، عمدتاً صرف مطالعه دروس نظری و آمادگی برای آزمون اختبار میشد.
از نظر شما مهمترین مهارتی که یک کارآموز وکالت باید در طول دوره کارآموزی کسب کند، چیست؟
به اعتقاد من، مهمترین مهارت برای یک کارآموز وکالت، توانایی تحلیل حقوقی و تطبیق صحیح قانون با واقعیتهای هر پرونده است. در کنار این مهارت بنیادین، توانمندی در نگارش حقوقی، فن بیان، مدیریت ارتباط مؤثر با موکل، پایبندی به اخلاق حرفهای و حفظ شأن و جایگاه وکالت، از ارکان اساسی موفقیت در این حرفه بهشمار میروند.
کانون وکلای دادگستری گیلان نیز با برگزاری منظم کلاسها، کارگاههای آموزشی و نظارت مستمر بر فرآیند کارآموزی، نقش مؤثری در ارتقای سطح علمی و حرفهای کارآموزان ایفا کرده است. با این حال، به نظر میرسد توسعه هرچه بیشتر آموزشهای عملی و تخصصی میتواند به تقویت و اثرگذاری بیشتر این اقدامات منجر شود.
بهعنوان یک زن، جایگاه و نقش بانوان را در حرفه وکالت چگونه ارزیابی میکنید؟
امروزه زنان نقش پررنگ و مؤثری در حرفه وکالت ایفا میکنند و توانستهاند شایستگیهای خود را در حوزههای مختلف حقوقی بهخوبی اثبات نمایند. هرچند چالشهایی همچنان در این مسیر وجود دارد، اما روند حضور و پیشرفت زنان در حرفه وکالت رو به رشد بوده و میتوان آیندهای روشن و امیدوارکننده برای آنان متصور بود.
آینده نهاد وکالت را چگونه ارزیابی میکنید و دیدگاه شما در خصوص قانون تسهیل چیست؟
آینده نهاد وکالت را در گرو حفظ استقلال حرفهای، ارتقای مستمر دانش تخصصی و انطباق با تحولات اجتماعی و فناوری میدانم. چنانچه نهاد وکالت بتواند جایگاه حرفهای خود و اعتماد عمومی را حفظ و تقویت کند، همچنان نقش مؤثر و تعیینکنندهای در تحقق عدالت ایفا خواهد کرد.
در خصوص قانون تسهیل که با هدف افزایش دسترسی عمومی به خدمات حقوقی و کاهش انحصار تصویب شده است، باید گفت اجرای صحیح آن مستلزم دقت و نظارت جدی است تا از افت کیفیت خدمات وکالتی جلوگیری شود. به نظر میرسد ایجاد تعادل میان کمیت و کیفیت، مهمترین چالش این قانون باشد و اصلاح آن در کوتاهترین زمان ممکن امری ضروری به نظر میرسد.
سخن پایانی
وکالت برای من صرفاً یک شغل نیست؛ بلکه مسئولیتی اجتماعی و تعهدی در مسیر عدالت است. امیدوارم با تلاش برای ارتقای دانش، پایبندی به اخلاق حرفهای و همدلی و همبستگی صنفی، بتوانیم شأن و جایگاه این حرفه ارزشمند را بیش از پیش حفظ و تقویت کنیم.
در این مسیر، بر خود لازم میدانم از اساتید ارجمندم، جناب آقای دکتر نظرینژاد، رئیس محترم هیئتمدیره کانون وکلای دادگستری گیلان، که همواره حامی و پیشگام در ارتقای دورههای کارآموزی بودهاند، صمیمانه قدردانی کنم. همچنین از همراهیها و راهنماییهای ارزشمند وکیل سرپرست صبور و دانا جناب آقای محمد رسولی و همچنین جناب آقای دکتر علیرضا امانی که نقش مهمی در شکلگیری مسیر حرفهای من داشتهاند، سپاسگزارم.
همچنین از خانواده و پدر و و مادر عزیزم و همسرم که علاوه بر همراهی، از تجربه و علم خود در منصب قضا برای بنده سنگ تمام گذاشته و در این مسیر پرفراز و نشیب همراه من بوده اند، قدردانی میکنم.
در پایان، ضمن عرض خداقوت، برای تمامی کارآموزان دوره بیستونهم کانون وکلای دادگستری گیلان آرزوی موفقیت و درخشش در مسیر حرفه وکالت دارم.
